Miphun Politics taktak
By. Pu Bawi Lian Mang
CNF le CNA hi miphun minchal in dothlennak a tuah mi kan si caah minung kan tling ngaingai. Pengkip, hmun kip in kan ra. Misual zong kan um, mittha zong kan um, mi fim zong kan um, a molh pah mi zong kan um ve tthiamtthiam. Kum 30 chung kan dothlen nak ah hin kan ton mi thil zong hi atlawm ve ti lo. Harnak, ngaihchiatnak le lungfah nak kan ton mi zong chimrel cawk lo asi bantuk in a cancan ah cun nihchuak asi mi thil kan ton mi tete zong a um ve tthiamthiam. Chinland Club hi CNF adir nak ah abiapi bikmi club kan si. Chin miphun nih club tiin kan ser mi zong ah ah a hmasabik asi men ko lai. Kei nih cun Chin miphun chung ah club timi min ai bunh mi hi ka thei bal hna lo. Club timi cu ruahnak, lungput le uarmi, huamzawng ai khat mi hna nih dirh asi tawn. Benabia ah Dance club, golf club, arts club ti tantuk in. Ka theih mi club vialte ah Chinland Club hi rianpical cem a ttuan mi kan si lai tiah ka ruah. Zeica tiah miphun dothlen nak ah kan sikhawh chung ka ruahnak, ka thazaang in ka ttuan i har le fe in ka hmuh mi phaisa in miphun dothlennak(National Revolution) ka dirkamh lai atimi club kan si caah asi. Mah bantuk club cu Chinland Club dah tilo a dang ka thei ballo.
CNF/CNA kan pu le pawl nih hin capo meilah pakhat cio tal cu an ineih dih ngawt. An chimcia mi hi an nolh than lengmang tawn. Voizeizah an hei nolh zong ah khin kan hei ni lengmang ve tthiam ko. Zeica tiah a tak in an ton mi an chim mi asi caah nih a chuak khun. Nunnak thinsen, thlan le sining vialte pekchanh bu in rian a ttuan mi hna nih an chimmi bia, capo hmanh khi, hmual a nei.
Voikhat cu Pu Hnin nih aton balmi capo pakhat aka chimh. Thantlang in Ca Thun timi pa CNA ah a rak lut. Training avun kai ah khan training saza te le a hawi le nih ca a thiam lo khan an hngalh. Asi na in training cu hawidih zah te a dih ve. Ralkap ttuan a khan ramtang deuh I um asi tik ah a hawi le nih ca an rel mi a hmuh tik ah ca rel kha a duh tuk ve. Hawi he bia an vun iel I cu ka ca ah hme cu ka rel cu an vun ti ah khin cun a lo bak. Zei ca tiah carel a thiam ve lo tik ah ca rel a thiam mi nih ka rel an ti ah cun a el kho ti hna lo. Ca an rel mi a hmuh ah khin a hngar tuk hna i a uar tuk fawn hna. Ca rel ve cu a duh tuk . Asina in ca rel cu thiam a hau. Ca thiam lo cang ah cun ca cu relkhawh asi lo.
Ca Thun nih cun a hawi le CNA ralkap pawl kha ca hi hong ka chim ve u, ca rel thiam ka duh ve tiah a hauh hna. E tiah a hawi le nih cun ca cu lungsau te in an chimh. Ca Thun zong cu lungtak te cun ca cu ABCD tiin a vun cawng. A hnu ah cun ca rel cu a vun thiam.
Carel a vun thiam i ca cu a vun rel ciammam le a lau bak in a lau ko ti asi. “ Ka dua le hna ca nan ti mi hi holh pei a rak si ko hi” ati ti asi.
Chin politics kong, Burma ram politics kong, Federal kong, Constitution remh nak kong an chim tawn ah khin pu Hnin nih a chimmi “ Kadua le Ca nantimi hi holh hme a rak si ko hi” timi bia cu ka lung ah a chuak tawn.
Zeica tiah Political party pawl le politician pawl nih an mah power an neih nak ca ding I mipi an soilem hna tik ah kanmah party hi Federal a chuah pi tuding party kan si, kanmah party hi self determination a chuahpi kho tu ding kan si, kan mah party hi constitution remh nak a tuah kho tu ding kan si ti hi a phunphun an chim tawn. Cun kan mah party a kan ttanh mi hi Chin miphun a daw mi an si hei ti hrawng zong khi an chim pah.
Asi na in mah hna political party pawl an rak isem hlan pi kum 30 renglo lio ah miphun politics Federalism le self tertermination a rak au pi tu cu CNF asi.
Cun constitution remh nak ding or a thar ttial tthan nak ding zong ah a thlur lai ah suttung ban tuk in a dir mi cu CNF asi. Zei political party hmanh nih 2008 constitution hi thlen an timh nak in an thleng kho lo. Cucu kan mithmuh, kan kuttongh asi. NLD hmanh nih an thleng kho lo.
Constitution thlen khawh nak lam le federalism le self determination hmuh nak ding cu a lam pa khat lawnglawng a um. Mah cu atu CNF nih kawl cozah he an iel cuahmah mi cabuai cung le ramtang ah ral kan do cuahmah mi lam lawng hi asi.
Cucaah Chinland Club member pawl nih kan dirhmun hi fiangte in kan itheih i political party pawl dir hmun zong fiangte in kan theih a hau. CNF cu party le power politics a tuah mi asi lo. National politics a tuah mi asi.
A cheukhat political party pawl nih cun CNF hi an mah power ngah nak caah a phunphun in an kan hman ko lai. Akan duh lo can ah an kan soi lai i an kan duh can ah an kan kawmh ko lai. An duh po va tuah i va chim ko hna seh. Abiapi mi asilo. Mi cheukhat nih cun CNF hi an mah an duh mi poh duh ve hna seh law an huat mi poh hua ve hna seh tiah an mah duhning poh in a um ding ah a ruat mi zong an um theu tawn. Cu bantuk ruahnak cu a tenau tuk mi ruahnak asi.
Miphun minchal in DOTLA taktak in bia achim mi le dothlennak a tuah mi cu CNF lawnglawng a si.
CNF/CNA nih hin kan ram i a sang bik tlang zong kan kai i a thuk bik horkuang zong kan hrawn dih. Vawlei cung khualipi hmun pical asi mi vialte zong ah CHIN min le CHIN miphun kong hi chimrel khawh nak poh ah Washington DC, New York, London, Ottawa, Brussels, Oslo, Stockholm, Canberra, Tokyo etc etc ah kan chim, kan rel. Rangoon le Naypidaw zong ah kan kam hlei lo.
A donghnak taktak ah cun Ca Thun nih ka duale ca nan ti mi hi holh pei a rak si ko hi ati phun khan, Federal e, Constitutions remh e, self determination e miphun dawt e ti i a au mi vialte khi a dongh nak ah cun CNF nih a tuah mi lawngte asi. CNF nih a kalpi mi lam lawnglawng hi National politics ah miphun a chanhchuah kho tuding lam asi.
2020 August